Los Santos Inocentes: Analyse van een Spaanse klassieker

Los Santos Inocentes is een Spaanse film geregisseerd door Mario Camus in 1984. De film is algemeen geprezen om zijn buitengewoon realistische weergave van het leven van de lagere klassen in de arme Spaanse regio Extremadura onder het Franco-regime. Hoewel hij in het buitenland weinig bekend is, is dit een van de krachtigste films over de dictatuur en absoluut de moeite waard om te bekijken. De film is gebaseerd op de roman Los Santos Inocentes geschreven door Miguel Delibes in 1981.

Verhaal

Los Santos Inocentes speelt zich af in de jaren zestig, maar voelt veel meer alsof het in de middeleeuwen is gesitueerd vanwege de oeroude manier waarop de hoofdpersonages leven en werken. De film vertelt het verhaal van een arme boerenfamilie - Paco, zijn vrouw Regula en hun kinderen - die pachters zijn van de grootgrondbezitter Señor Ivan.

Señor Ivan toont geen werkelijk begrip voor het welzijn van de familie en maakt volledig misbruik van hun diensten, en gebruikt hen bijna als slaven. Hij weigert de jongere kinderen naar school te laten gaan omdat hij zegt dat hij ze nodig heeft om op de boerderij te werken. Hij gebruikt hen vaak als jachthonden en dwingt hen het wild te halen dat hij net heeft gedood. In één geval toont Señor Ivan ware wreedheid door een familielid iets te laten ophalen ondanks een gebroken been. Zelfs wanneer mensen van buitenaf op bezoek komen en de heer bekritiseren vanwege zijn slechte behandeling van de familie, geeft hij een grote show om te laten zien dat zijn boeren tevreden zijn en dat ze zelfs hun eigen naam kunnen schrijven (maar alleen omdat ze het net geleerd hebben).

Om de tegenslagen van de familie nog te verergeren, wordt Regula's broer ontslagen en gaat uiteindelijk bij de familie wonen; omdat hij in een fragiele mentale toestand verkeert, voegt dit spanning toe aan het verhaal, vooral omdat Señor Ivan duidelijk zelf ook niet in een stabiele mentale staat is; ironisch genoeg kan Regula's broer misschien de enige persoon zijn die Ivan kan begrijpen. De wereld verandert echter elke dag, en zelfs de meest onderdanige boeren kunnen hun grenzen bereiken.

Ontvangst en nalatenschap

De film werd geprezen als een zeer goed geproduceerde weergave van de oorspronkelijke roman en, nog belangrijker, als een zeer rauwe weergave van het leven in Spanje in die tijd. Beide grote werken werden beschreven als een eerbetoon aan de verhalen van miljoenen Spanjaarden die werden onderdrukt door de grootgrondbezitters die Franco steunden; verhalen die vóór deze werken nauwelijks werden aangesneden.

De belangrijkste thema's van Los Santos Inocentes gaan over de onderdrukking door de grondbezitters van die periode; het gebrek aan respect en zorg voor hun arbeiders; de vernederingen die die arbeiders dagelijks ondergingen; het gebrek aan cultuur onder de lage Spaanse klassen van die tijd; de berusting van de leden van deze lagere klassen in het accepteren van hun omstandigheden en het beschouwen van zichzelf als minderwaardige wezens.

Technisch is deze film ook vrij interessant. Ondanks dat hij halverwege de jaren tachtig werd opgenomen, besloot Camus Los Santos Inocentes in gedempte, grijze tinten te filmen, die ons doen denken aan enkele van de donkerdere schilderijen van Francisco Goya. Dit geeft de film een melancholieke toon die past bij het onderwerp.

Zoals eerder genoemd voelt de film meer alsof hij in de middeleeuwen is gesitueerd, met het feodale en slavernijachtige systeem dat de grootgrondbezitter Señor Ivan hanteert. De enige aanwijzing die de film in zijn context plaatst is de aankomst van een auto uit de jaren zestig. Dit effect laat ons de ontberingen begrijpen die dergelijke families in de landelijke delen van Spanje tot vrij recent hebben doorgemaakt.

Wat betreft erkenning heeft Los Santos Inocentes inderdaad een aantal prijzen gewonnen. Zowel Alfredo Landa als Francisco Rabal wonnen de prijs voor Beste Acteur op het Filmfestival van Cannes, terwijl de film ook een speciale vermelding op het festival kreeg. Rabal kreeg in 1984 eveneens de Fotograma de Plata voor Beste Filmacteur. Verder werd de film uitgeroepen tot Beste Film door de Circle of Film Writers en in 1996 door een jury van professionals en filmcritici gekozen tot de 8e beste Spaanse film ter gelegenheid van het eeuwfeest van de Spaanse cinema.