23 april, Werelddag van het boek

Zoals je in veel advertenties op veel plaatsen kunt zien, is 23 april Werelddag van het boek. Hoogstwaarschijnlijk wordt er in jouw geboorteplaats ter gelegenheid daarvan een beurs of een herdenkingsbijeenkomst gehouden, en terwijl je door het eerstgenoemde loopt of het laatstgenoemde bijwoont, vraag je je misschien af waarom juist deze dag wordt gevierd als mensen elke dag boeken lezen.

Voor anderen ligt het antwoord precies in Spanje: 23 april staat hier bekend als Sant Jordi (Sint Joris), dat in Catalonië wordt gevierd door mensen een boek te geven – als je die dag naar Barcelona gaat, zie je veel boekenstalletjes in de straten.

Voor anderen ligt het antwoord in een opvallende, beroemde en uiteindelijk onjuiste samenloop van omstandigheden. Volgens de legende stierven de Britse toneelschrijver William Shakespeare, de Spaanse romanschrijver Miguel de Cervantes en de Peruaanse historicus Inca Garcilaso de la Vega op dezelfde dag – op 23 april 1616. Er is echter geen dergelijke samenloop. Cervantes stierf op 22 april maar werd de volgende dag begraven. Shakespeare stierf inderdaad op 23 april, maar Engeland gebruikte destijds de Juliaanse kalender, die niet overeenkomt met de kalender die in Spanje werd gebruikt. De auteur van “Hamlet” overleed dus eigenlijk op 3 mei.

Gek genoeg zijn er een Britse schrijver en een Latijns-Amerikaanse romanschrijver die op 23 april zijn gestorven, hoewel ze veel minder geroemd worden dan de eerder genoemde genialen: de romantische dichter William Wordsworth (1770-1850), de Catalaan Josep Pla (1897-1981) en de Venezolaanse Teresa de la Parra (1889-1936). Daarbovenop moeten we vermelden dat woordkunstenaars zoals de Fransman Maurice Druon, de Colombiaan Manuel Mejía Vallejo of de Rus Vladimir Nabokov op zo'n dag zijn geboren (in het geval van Nabokov is ook betwist dat sommigen beweren dat hij op 22 april geboren zou zijn).

Het maakt niet uit of de traditie uit Spanje komt, een toeval is of gewoon omdat die dag goed voelde. UNESCO (Organisatie der Verenigde Naties voor Onderwijs, Wetenschap en Cultuur) besloot dat vanaf 1996 elke 23 april aan literatuur gewijd zou zijn.

Cervantes is in ieder geval bijzonder aanwezig op deze dag – de instituten die zijn naam dragen en die de Spaanse cultuur over de hele wereld verspreiden, houden die dag hun open dag. Toevallig is 23 april, ter herdenking van de dood van de schrijver, ook de Dag van de Spaanse taal.

Dus hebben we twee redenen om blij te zijn op deze dag in april. Echter, in 2011 moeten enkele van de belangrijkste evenementen – de inmiddels traditionele voorlezing van “El Quijote”, die twee dagen duurt, en de zogenaamde “Noche de los libros” (“Nacht van de Boeken”, waarbij bibliotheken en boekhandels tot laat in de nacht openblijven) – worden uitgesteld tot 27 april, aangezien 23 april samenvalt met de feestdagen van de Goede Week.

Zoals Don Quichot zelf zou zeggen: “elk nadeel heb z’n voordeel” (eigelijk zei John Milton dat. Don Quichot creëerde een zeer populaire Spaanse uitdrukking met dezelfde betekenis, namelijk “No hay mal que por bien no venga”, ongeveer te vertalen als “geen kwaad komt zonder een goed”): We zullen twee opeenvolgende weken hebben die gewijd zijn aan de Spaanse cultuur.